Dijital Dünyanın Çekirdeği “1” Ve “0”

binary-number-tunnel-1080p-hd-wallpaper

Dijital Teknolojilerin Doğuşu

 

Elektronik teknolojisindeki gelişmeler şüphesiz hayatımızı farklı boyutlara taşımıştır. Teknoloji hayatımızda yer aldığı nispette yaşamımızı hızlandırarak birçok konuda da kolaylık sağlamaktadır. Hayatımıza yön verebilen ve bizi bu denli çepeçevre kuşatmış bir kavram olarak teknoloji, bilim dünyasını tümüyle ilgilendiren bir konudur. Son yıllarda farklı bilim dallarında çok ciddi ilerlemeler kaydedilmiştir. Bilim alanındaki ilerlemeler, internet aracılığıyla hızla yayılarak hayatımıza değişik yönleriyle yansımaktadır. Elektronik teknolojisindeki gelişmelerin doğrudan bize faydaları olduğu gibi çeşitli bilim dallarına da ciddi boyutlarda katkıları vardır. Bu konuda; elektronik görüntüleme sistemlerindeki gelişmelerin tıp alanında yeni tedavi yöntemlerine kapı aralaması, ameliyatlarda robot teknolojilerinin kullanılması, elektronik haberleşme sistemlerinde yapılan yeniliklerin uzay teknolojilerine katkı sağlaması gibi örnekler verilebilir.

Alanı biraz daha daraltarak devam edersek; karşımıza elektronik sistemlerin geniş araştırma alanlarından biri olan dijital elektronik kavramı çıkacaktır. Dijital elektronik dünyasında sayılar, kelimeler, cümleler vs. bunlardan hiçbiri yoktur. Peki, veriler arası iletişim nasıl sağlanmakta, onca bilgi nasıl işlenip, ne şekilde hafızalarda tutulmaktadır?

Dijital Dünyada sadece ve sadece “var” ve “yok” kavramı vardır.  Bazı bilimkurgu filmlerin afişlerinde ya da dijital çağ kavramının olduğu resimlerde, onlarca belki de yüzlerce 1 ve 0 sayıları görülür. Bunun sebebi, dijital dünyada “var” ve “yok” kavramlarının 1 ve 0 sayıları ile ifade edilmesidir. Ancak 1 ve 0 sayısı sadece “kabul” olarak vardır. Her şey ama her şey bu iki sayıya dönüştürülerek dijital dünyada yer bulabilir. Aksi takdirde bu âleme dâhil edilemez.

Sözgelimi; fotoğraf makinemizle çektiğimiz her bir fotoğrafta renkler ve tonlar dijital karşılıklarına, yani 1 ve 0’lara çevrilip kaydedilerek bu âleme dâhil edilebilmektedir. Cep telefonumuzun arama ekranında bulunan tuşlara basarak bir arama yapacağımız zaman, her tuşa basışımızla birlikte rakamlar yine dijital karşılıklarına çevrilmektedir. Telefonumuzun beyni dediğimiz mikroişlemci tarafından yorumlanmakta ve arama işlemi gerçekleştirilebilmektedir. Aksi takdirde yine telefonun beyni bu sayıları, kelimeleri ya da resimleri (hatta artık kokular bile dijital kodlara dönüştürülebilmektedir) algılayamayacaktır.

Basit anlamda 1 ve 0’ın dijital ortamda nasıl kullanıldığı ile ilgili şu örnekleri verebiliriz:

Sayısal elektronik de denilen bu alanda, bir lambanın yanması “1”(bir) iken, “0”(sıfır) o lambanın sönmesidir.

“1”(bir), enerji var anlamı taşırken, “0” (sıfır) enerji yok anlamına gelmektedir.

“1”, motorun çalışması ya da hareket ettirilmesi iken, “0” o motorun çalışmaması anlamına gelmektedir. Buna benzer örnekler çoğaltılabilir.

Gerilim(volt)

1 ve 0 üzerinde daha detaylı açıklama yapabilmek için elektriksel kavramlardan gerilim(volt) üzerinde durmak gerekir.

Gerilim: İki kutup ya da iki farklı nokta arasında ki potansiyel farka denir. Birimi Volttur. V ile gösterilir.

Araçlarda bulunan akülerin üzerinde gördüğümüz 12V yazısını biliriz. Veya kalem pillerin üzerinde yazan 1.5V yazısına da şahit olmuşuzdur. Hatta en çok karşılaştığımız örneği ise pirizlere takarak çalıştırdığımız cihazların arka kısmında 220V(AC akım olsa da) yazısını görmüşüzdür. Bu gerilim kavramı dijital dünyaya taşındığında belirli bir kalıp içerisinde ön kabul gerektirmektedir. Bu ön kabul, elektriksel olarak 5 Voltluk gerilim değeri olduğunda “1” veya “var”, olmadığında ise “0” veya “yok” olduğudur.

Programa dillerinde ve elektronikte “var” ve “yok” kavramlarının nasıl ifade edildiği üzerinde de durmak gerekir. Dijital karşılığı “0” ve “1” olan donanımın yazılım dünyasındaki karşılığı ise(mantıksal kavram olarak) “High” ve “Low” şeklindedir. İngilizcede “High” kelimesi yüksek, “Low”  kelimesi ise düşük, alçak anlamına gelmektedir. Buradan hareketle “1”,  yazılım karşılığı sayı değeri olarak 1 kullanılabileceği gibi “High” olarak da ifade edilebilmektedir. “0” ise yine sayı değeri olarak kullanılabileceği gibi “Low” olarak da kullanılabilmektedir.

Örneğin; bir lamba çalıştıracağımız çıkış pini tanımladığımızı varsayalım:

Lamba = 1

Bu şekilde bir ifade yazılım dilinde “lambayı yak” demektir.

Lamba = High

Şeklinde kullanılırsa, burada da aynı şekilde “lambayı yak” komutu verilmektedir. Tersini de örneklendirebiliriz:

Lamba = Low

Ya da

Lamba = 0

“Lambayı söndür”

Dijital Dünyanın Çekirdeği “1” Ve “0”” için 6 yorum

Bir Cevap Yazın

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d blogcu bunu beğendi: